1-peyami_safaicin_m.niyazi

Mehmet Nuri Yardım

Sizi bilmem ama ben mezarlıkları çok seviyorum. Çünkü günlük telâştan, gündelik meşguliyetlerden ve kıylu kal arasında bunalan insanı zihin dağınıklığından kurtarıp biraz daha ebedî mevzulara daldırdığı için severim.

 

Bilirsiniz Cahiliye döneminde kendi kabilelerine mensup olan ölüleri sayan Kureyşlilere Hazreti Peygamber önce mezarlık ziyaretlerini yasaklamış, ancak daha sonra İslâmiyet’in yayılmasının ardından ölümü hatırlattığı ve ibret alınmaya vesile olduğu için serbest bırakılmıştır. Demek ki kabristanlara övünmek için, gururlanmak için değil, ders çıkarmak, ibret almak ve hisse kapmak için gidilmelidir

    İstanbul’daki tarihî mezarlıklar açık hava müzesi gibi… Edirnekapı Şehitliği, Merkezefendi Mezarlığı, Eyüp Sultan ve Karacaahmet mezarlıkları her zaman gezilmelidir. Peki Âşiyan, Zincirlikuyu, Küplüce ve diğer mezarlıklarımız… Aslında yanlış yapıyoruz, bir yakınımız vefat ettiğinde mezarlığa gidiyoruz. Hayır, arasıra da yolumuzu düşürmeliyiz bu ebedî evlerimize… Mezarlıkların ebedî sâkinlerini arasıra ziyaret etmeli, selâmlamalıyız… Bunun için de vesileler ihdas etmeliyiz. Meselâ bazı şair ve yazarların, sanatkârların, münevverlerin, devlet ve siyaset adamlarının vefat yıldönümleri bence hayırlı birer vesiledir.

    Geçenlerde değerli yazar Can Alpgüvenç ağabeyin önayak olmasıyla böyle bir vesile meydana geldi. Kendisi Sultan Abdülaziz’in kâtillerini cezalandıran ve o arada şehid olan Çerkes Hasan Bey’in vefatının135. yıldönümü dolayısıyla mezarı başında bir anma toplantısı yapmamızı teklif etti. Dernek olarak bunu arkadaşlarla görüştük, ama aynı yerde yani Edirnekapı Şehitliği’nde bir de Peyâmi Safa yatıyordu ve onun da vefatının tam da 50. yıldönümüydü. Onu da kattık ve ikisini birlikte ziyaret ettik. Güzel oldu, kalabalık bir topluluk Edirnekapı Şehitliği’ni gezdik, büyüklerimizi rahmetle, minnetle ve dua ile andık. Mehmed Âkif Ersoy’un, Süleyman Nazif’in, Ahmet Naim’in, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu’nun, Mecdi Tolun’un, Muallim Cevdet’in ruhlarına Fatihalar okuduk.

 

                   MEZARLIĞIN PERİŞAN HÂLİ

         O ziyaret esnasında gazeteci dostlarımız da vardı. Cihan Haber Ajansı muhabiri de bizimle birlikte mezarlığı ziyaret edenler arasındaydı. Programdan sonra gazetelere şu haberi düştü:

         “Edirnekapı mezarlığının hâli içler acısı… Edirnekapı Mezarlığı'nda tarihi mezarlar ve türbeler bakımsızlıktan harabeye döndü. Osmanlı döneminde yaşamış birçok kişinin kabirlerinin bulunduğu mezarlık ilgisizlikten dolayı çöplüğü andırıyor. Edirnekapı'da şehitlik çok iyi korunmasına rağmen, aynı ilgi Osmanlı döneminde yaşayan önemli kişilerin kabirlerinin bulunduğu mezarlara ve türbelere gösterilmiyor. Bunun en somut örneği Sultan Abdülaziz'in önemli subaylarından biri olan Çerkes Hasan'ın türbesinin bulunduğu mezarlık. Çerkes Hasan, Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz'in katledilmesini içine sindiremeyen ve dönemin Genelkurmay Başkanı Hüseyin Avni Paşa ile Dışişleri Bakanı Mehmet Raşid Paşa'yı öldürdüğü için idam edilen dönemin önemli subaylarından biri. 133 yıl önce yaşamını yitiren Çerkes Hasan'ın türbesi Edirnekapı Mezarlığı'nın içinde bulunuyor. Ancak türbeyi bulmak oldukça zor. Türbenin ne bir yolu ne de bir işaret levhası bulunuyor. Türbenin çevresindeki demir parmaklıklar ilgisizlikten çürümeye yüz tutmuş. Türbenin üzerinde Çerkes Hasan’ın türbesi olduğuna dair belirli ya da yazı bulunmuyor. Çerkes Hasan’ın türbesinin çevresindekilere göre iyi durumda olduğu gözleniyor. Türbenin hemen yanında bulunan ve etrafı duvarlarla çevrilen kabrin içi taşlarla ve çöplerle doldurulmuş vaziyette. Diğer yandan Osmanlı mezar taşlarının birçoğunun toprağa gömüldüğü görülüyor. Bir başka mezarın taşları yıkılmış ve mezar yeri kaybolmuş. Bazı mezarlarda ise kapı parçaları ve mermer malzemelerinin olduğu gözleniyor. Mezarlıkta birbirine giren ağaçlar ve çalılar da bakımsızlığın bir başka boyutunu gözler önüne seriyor.”

    Evet aşağıda linki verilen bu görüntülü haberde Edirnekapı Şehitliği’nin hemen yanıbaşında bulunan mezarlığın hâl-i pürmelâlini görüyor, üzülüyorsunuz. İnşallah bu tarz yayınlar vesile olur da yetkililerimiz, mezarlıklarımıza daha çok sahip çıkarlar, tarihî mezartaşlarını koruma altına alırlar, kırılmalarını önlerler ve biz ecdadımızın ruhlarını azap içinde bırakmayız.

http://www.zaman.com.tr/multimedya.do?tur=video&aktifgaleri=10458&aktifsayfa=0&bolumno=0&vidyodaBolum=1&title=edirnekapi-mezarliginin-hali-icler-acisi&gosterim=